Hiện nay một số nơi cà phê là nguồn thu nhập và tạo việc làm cho hàng triệu người dân cả nước. Tuy nhiên trong quá trình chăm sóc loại cây trồng này, không thể tránh khỏi các bệnh gây thiệt hại đến năng suất của sản phẩm. Vì thế bà con cần tích cực trong việc tìm kiếm các bệnh phổ biến trên cây cà phê và chủ động phòng trừ bệnh hại trên cây cà phê hợp lý. Vậy các loại bệnh hại trên cây cà phê đó là gì? Cách phòng trừ bệnh như thế nào? Bà con hãy cùng Dr.Xanh tìm hiểu qua bài viết này nhé!
BỆNH GỈ SẮT TRÊN CÂY CÀ PHÊ
Thông tin về bệnh gỉ sắt
Tên khoa học: Hemileia vastatrix Symptoms of coffee rust
Tác nhân: Hemileia vastatrix
Bệnh gỉ sắt thường xuất hiện phổ biến ở vườn cà phê, đặc biệt vào các tháng đầu mùa mưa. Bệnh gỉ sắt ban đầu sẽ làm hại trên lá, sau đó lan rộng đến thân và quả. Lá cây cà phê nếu bị nhiễm gỉ sắt sẽ làm lá kém phát triển và rụng lá hàng loạt.
Đặc biệt thời gian gần đây, bệnh gỉ sắt phát triển mạnh mẽ. Loài bệnh này có dấu hiệu biến đổi và lây lan sang cây cà phê vối, vốn được xem là loài cà phê kháng bệnh. Do đó nếu bà con không có biện pháp phòng trừ, sẽ làm ảnh hưởng đến năng suất cây trồng
Nguyên nhân gây ra bệnh gỉ sắt trên cây cà phê
- Nấm Hemileia vastatrix là loài nấm chuyên ký sinh trên cây cà phê gây ra. Hiện tại có đến 32 chủng sinh lý của nấm Hemileia vastatrix gây bệnh hại cho cây cà phê.
- Bệnh xuất hiện nhiều nhất vào các tháng có lượng mưa cao, độ ẩm thấp
- Điều kiện thời tiết tốt, không khí mát mẻ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của nấm Hemileia vastatrix. Thông thường bệnh gỉ sắt sẽ rơi vào khoảng thời gian từ mùa thu và từ giữa đến cuối xuân.
- Vườn cà phê khi dư thừa phân đạm, cỏ dại phát triển mạnh, cũng là điều kiện thuận lợi phát triển bệnh gỉ sắt.
- Mật độ cây cà phê quá dày, không có sự thông thoáng. Điều này cũng phát sinh bệnh gỉ sắt trên cà phê rất nhiều.
- Đất trồng cà phê quá xấu, nghèo chất dinh dưỡng hoặc đất quá chua.
- Cây cà phê càng nhiều tuổi khả năng nhiễm bệnh gỉ sắt càng cao. Từ đó dẫn đến tình trạng lây lan sang các cây khác.
Dấu hiệu nhận biết bệnh gỉ sắt trên cây cà phê
- Vết thương bệnh gỉ sắt gây ra trên cây cà phê thường xuất hiện trên lá non và lá trưởng thành.Lúc đầu trên phiến lá thường xuất hiện những điểm màu trắng đục hay những chấm vàng nhạt có kích thước 0,2 – 0,5mm. Sau đó vết bệnh sẽ lớn dần tới 5 – 8mm.
- Vết bệnh gỉ sắt trên cây cà phê có dạng tròn, hay bầu dục là phổ biến. Đôi khi các vết bệnh liên kết với nhau thành dạng vô định hình.
- Xuất hiện những dấu chấm nhỏ màu vàng nhạt. Một thời gian sau các dấu này sẽ lớn dần và phía trên có những chấm nhỏ, có lớp bột màu cam
- Các chấm nhỏ màu cam sẽ chuyển dần sang màu trắng
- Các bào tử màu trắng sau đó dần biến mất và để lại vết màu nâu như bị cháy, có quầng vàng bao quanh
Hậu quả bệnh gỉ sắt
- Bệnh gây hại trên lá, đến thân rồi quả. Từ đó dẫn đến cây dễ bị rụng lá và mất sức, kém phát triển, khả năng cho trái thấp. Chính vì thế bệnh gỉ sắt sẽ làm suy giảm năng suất cà phê nghiêm trọng.
- Cây cà phê khi bị nhiễm bệnh gỉ sắt sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình quang hợp và khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng kém. Trường hợp nghiêm trọng nhất có thể làm cây suy kiệt và chết khô.
- Lá cây cà phê bị cháy khô và rụng hàng loạt. Điều này gây tổn thương nghiêm trọng cho cây và làm suy giảm sinh trưởng cây.
- Bệnh gỉ sắt khiến cây cà phê suy yếu và trở nên nhạy cảm với các loại sâu bọ gây bệnh. Từ đó cây sẽ dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây hại khác.
- Bệnh xâm nhập vào trái cà phê, ảnh hưởng đến chất lượng hạt. Qua đó làm suy giảm giá trị thương mại.
- Thiệt hại kinh tế, do năng suất giảm, ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân.
Điều kiện phát sinh bệnh gỉ sắt
Bệnh gỉ sắt trên cây cà phê phát sinh mạnh với điều kiện nhiệt độ khoảng 19 – 26ºC và độ ẩm trên 85%.
Ở miền Bắc bệnh thường xuất hiện trong thời vụ mùa hè từ tháng 2 đến tháng 5 và vụ mùa thu đông từ tháng 9 đến tháng 12. Đặc biệt chú ý hai thời điểm cao điểm là từ tháng 3,4 và tháng 10,11.
Biện pháp phòng trừ bệnh gỉ sắt hiệu quả
Biện pháp phòng trị
- Chặt bỏ các cây cà phê bị nhiễm bệnh gỉ sắt nặng, hạn chế lây lan sang cây chưa nhiễm
- Dùng thuốc hóa học để xử lý bệnh gỉ sắt có hoạt chất từ Copper Oxychloride, Cuprous Oxide,…
Biện pháp phòng ngừa
- Cải thiện đất trồng, cung cấp chất dinh dưỡng đầy đủ cho đất vườn cà phê
- Đảm bảo độ pH trong đất, tạo điều kiện cây sinh trưởng tốt
- Sử dụng phân bón phù hợp, tránh bón thừa đạm cho cây cà phê
- Kiểm soát lượng nước tưới, tránh độ ẩm kéo dài
BỆNH THỐI RỄ TƠ TRÊN CÂY CÀ PHÊ
Thông tin bệnh thối rễ tơ
Tên gọi thông thường: Tuyến trùng, thối rễ, vàng lá thối rễ
Các loại cây trồng thường nhiễm bệnh: Cà phê, cam, bưởi,…
Nguyên nhân gây bệnh thối rễ tơ
- Do tuyến trùng Pratylenchus và Meloidogyne spp, và nấm ký sinh Fusarium solani gây nên.
- Thời tiết nóng, không khí ẩm cao là điều kiện thuận lợi phát sinh tuyến trùng gây hại.
- Bệnh phát triển mạnh mẽ vào cuối mùa khô và đầu mùa mưa, do điều kiện thời tiết thích hợp phát triển bệnh thối tơ rễ
Biểu hiện nhận biết bệnh thối rễ tơ trên cây cà phê
Trên lá: Đọt chùn lại, lá vàng, kém phát triển
Trên rễ: Các tác nhân gây hại trên rễ là 3 tuyến trùng
- Tuyến trùng Pratylenchus coffee: Loài này làm cho sợ rễ tơ, đầu rễ tơ bị thối, xuất hiện các vết thối đen.
- Tuyến trùng Meloidogyne spp: Kích thước rễ khác nhau, rễ tơ xuất hiện các vết nốt sưng với nhiều hình dạng
- Tuyến trùng Radopholus similis: Xuất hiện những vết thương lớn, ăn sâu vào rễ cọc. Rễ tơ sẽ thối nặng nếu cây bị tuyến trùng này xâm nhập.
Trên cây cà phê cơ bản: Cây cà phê có chịu chứng vàng lá, thối rễ cọc. Đối với loại cây cà phê này bệnh thường xuất hiện trong mùa mưa, có thể nhổ rễ bằng tay.
Trên cây cà phê đã cho quả: Cây cà phê sẽ sinh trưởng chậm, rễ tơ bị thối, lá bắt đầu chuyển sang màu vàng và có ít cành thứ cấp.
Tác hại của bệnh thối tơ rễ
- Cây sinh trưởng kém, thân cây còi cọc, cho năng suất thấp, do tuyến trùng tấn công vào rễ
- Cây cà phê có thể chết, hoặc sẽ bị ngã đổ khi có mưa gió do bộ rễ bị phá hủy và bộ rễ cây trở nên yếu ớt
- Bệnh thối tơ rễ lây lan rất nhanh, nếu bà con không xử lý kịp thời, bệnh sẽ lây ra cả khu vườn. Từ đó ảnh hưởng đến năng suất và thiệt hại kinh tế của nhà vườn
Biện pháp sinh, hóa học xử lý bệnh thối rễ tơ trên cây cà phê
Sử dụng các sản phẩm chứa các chủng nấm như Paecilomyces spp, Verticillium spp, Trichoderma spp, Chaetomium spp… để giải quyết bệnh thối tơ rễ trên cây cà phê hiệu quả.
Sử dụng thuốc hóa học có hoạt chất từ: Copper Oxychloride, Benfuracab,…
Lưu ý với bà con: Các loại thuốc hóa học này xử lý tuyến trùng rất độc hại. Ngoài việc tiêu diệt tuyến trùng còn giết chết các vi sinh vật có lợi trong đất. Dẫn đến việc đất mùa vụ sau sẽ cằn cỗi gây nên việc khó canh tác và tốn kém ở mùa vụ sau.
BỆNH THÁN THƯ TRÊN CÂY CÀ PHÊ
Thông tin bệnh thán thư
Tên thường gọi: Bệnh khô cành, bệnh khô quả, thối quả
Tác nhân: Nấm Colletotrichum coffeanum
Nguyên nhân gây bệnh thán thư
- Bệnh thán thư do một loại nấm tên khoa học là Colletotrichum gây ra.
- Hầu hết bệnh thán thư trên cây cà phê xuất hiện vào mùa mưa.
- Môi trường ẩm ướt ở nhiệt độ dưới 20 độ C.
- Bào tử từ nấm gây hại lan truyền nhanh chóng do mưa, gió hoặc do cách nhà vườn chăm sóc.
- Khí hậu nắng nóng, kết hợp với thời tiết mưa, gió là cơ hội tốt để nấm bệnh phát triển.
Triệu chứng bệnh thán thư
Trên quả: Giai đoạn quả trưởng thành là lúc bệnh thán thư gây hại mạnh nhất. Bệnh thán thư sẽ xâm nhập ở vị trí gần cuống hoặc điểm tiếp xúc giữa hai quả với nhau, những vị trí quả dễ bị bọng nước. Ban đầu trên quả có một đốm nhỏ tròn màu đen, hơi lõm xuống. Từ từ các đốm này sẽ lan rộng ra khắp vỏ quả. Từ đó ăn sâu vào nhân làm quả bị thối, khô đen và rụng.
Trên cành: Cây cà phê mới bị gây hại, giữa những đốt cành xuất hiện các đốm nhỏ màu nâu hơi lõm xuống. Từ đó các đốm này sẽ lan rộng hết chiều dài của đốt. Trên các cành nhỏ đang hóa gỗ, nếu bệnh nặng có thể tấn công cả những cành lớn và phần thân của cây, sẽ là nơi bệnh thán thư phát triển mạnh. Những vị trí trên cành bị thán thư sẽ chuyển thành màu nâu đen, làm lá cây cà phê bị rụng và khô rồi chết.
Trên lá: Lá cây cà phê sẽ xuất hiện những đốm tròn màu nâu đen, sau đó vết bệnh dần lan rộng khắp diện tích lá. Ngoài ra đốm bệnh trên lá có các vòng đồng tâm. Đến giai đoạn bệnh nặng, các vết bệnh có thể liên kết lại với nhau thành từng mảng khô có màu nâu đen hoặc sẫm.
Cách phòng trừ bệnh thán thư
Cách phòng thán thư
- Cung cấp đầy đủ nước cho cây, tránh tưới quá sớm hoặc quá muộn vì sẽ ảnh hưởng đến sự phân hóa mầm hoa.
- Tỉa bớt cây che bóng trong mùa mưa để cho vườn thoáng mát, khô ráo tránh tạo điều kiện cho nấm bệnh phát sinh.
- Trồng vườn cà phê với mật độ vừa phải, tiến hành tạo tán tạo không khí thông thoáng cho vườn.
- Tỉa bỏ các cành bị sâu bệnh, những cành cây nằm sâu trong tán lá không có khả năng đậu quả.
Cách trị thán thư
- Khi phát hiện bệnh, cần bón phân hợp lý giữa đạm và lân, cali.
- Khi xuất hiện bệnh, cần phun thuốc hóa học để đặc trị đúng cách và đúng liều lượng.
- Sử dụng chế phẩm sinh học Emina-P chuyên dùng cho cây cà phê. Chế phẩm sinh. học này giúp khỏi bệnh và nhanh chóng hồi phục, đem lại chất lượng cây trồng tốt.
BỆNH NẤM HỒNG TRÊN CÂY CÀ PHÊ
Thông tin bệnh nấm hồng trên cà phê
Tên thường gọi: Bệnh mốc hồng, bệnh mèo hồng hay bệnh phấn hồng.
Gây hại trên cây: Cao su, xoài, sầu riêng, mãng cầu, nhãn, cam, quýt, chanh, bưởi.
Nguyên nhân gây ra bệnh nấm hồng
- Do một loại nấm có tên Corticium salmonicolor gây ra. Loại nấm này thường sống trong đất và thực vật nhiễm bệnh thông qua những lỗ nhỏ trên lá hoặc qua vết thương trên thân cây.
- Từ đó nấm Corticium salmonicolor sẽ lan truyền sang giống cà phê bị nhiễm bệnh. Nấm hồng thường tấn công mạnh vào khoảng tháng 6-7, mạnh nhất vào tháng 9 và giảm dần sau đó.
- Điều kiện khí hậu nóng ẩm, đặc biệt vào mùa mưa. Bệnh nấm hồng lây lan rộng bằng bào tử treo gió, mưa hoặc do côn trùng.
- Vườn cà phê được trồng dày đặt, rậm rạp, thoát nước kém thường gây ẩm ướt trên đất sẽ làm nấm hồng sinh trưởng mạnh mẽ.
- Cây che bóng quá rợp sẽ làm bệnh phát triển nấm hồng và lây lan nhanh hơn.
Điều kiện phát sinh bệnh
- Điều kiện khí hậu ẩm ướt, nhiệt độ cao từ 28 đến 30 độ C và độ ẩm trên 85% là điều kiện thuận lợi nấm hồng phát triển.
- Bệnh nấm hồng bùng nổ mạnh mẽ vào mùa mưa, thông thường vào tháng 6 đến tháng 9 và mạnh nhất vào tháng 9 đối với khu vực Tây Nguyên
Tác hại bệnh nấm hồng
- Nấm hại ký sinh trên cây và phát triển thành hệ thống vòi rồng hút, đôi khi được gọi là rễ, chui vào sâu thân cây. Chúng sẽ đi sâu vào thân cây, hút chất dinh dưỡng từ cây và phá hủy hệ thống mạch. Từ đó cơ thể cây không được cấp đủ nước và chất dinh dưỡng nên bị héo, khô và chết.
- Nấm hồng thường tụ lại thành từng mảng lớn, bà con không tiêu diệt sớm sẽ lây lan sang cả cành chính và thân chính. Do đó cây sẽ mệt mỏi và không thể sinh trưởng tốt.
- Giai đoạn cây đang ra quả là thời điểm bệnh nấm hồng bùng phát mạnh mẽ nhất. Chúng làm cho quả non bị hư hại và rụng nhiều, hạn chế năng suất và sự phát triển của cây cà phê.
Biểu hiện của bệnh nấm hồng trên cà phê
- Ban đầu gây hại sẽ là những đóm nhỏ màu trắng nhìn như bụi phấn.
- Sau đó thành mảng rộng và bề mặt nhiều phấn màu hồng.
- Nấm hồng sẽ xuất hiện ở những vị trí hay đọng nước, ít được chiếu sáng như ở quả, chùm quả, phần dưới cành…
- Khi bệnh đã phát triển sẽ làm cho chùm quả, cành lá bị nhiễm và trở nên khô héo, phủ nhiều bụi hồng, chết khô trên cây.
Cách phòng trừ bệnh nấm hồng
Biện pháp phòng trừ hóa học
- Xử lý bệnh nấm hồng trên cây cà phê bằng thuốc bảo vệ thực vật chứa các hoạt chất Hexaconazole, Validamycin, Albendazole… hoặc các thuốc chứa ion đồng, ion bạc…
- Mỗi năm nên phun ít nhất 1-2 lần vào đầu và giữa mùa mưa. Thời điểm bệnh nấm hồng xuất hiện, bà con nên phun 2-3 lần cách nhau 7-10 ngày để diệt dứt điểm nấm bệnh.
- Khi phun thuốc nên nên lựa chọn ngày trời mát, lặng gió để tăng hiệu quả của thuốc. Tránh ngày nắng gắt hoặc mưa dầm
Biện pháp canh tác
- Trồng cà phê với mật độ phù hợp với đặc điểm của từng loại cây
- 3-3,5m cho giống cà giao có độ phân tán cao (T4.TR9,TRS1)
- 2,8m cho giống cà phê có tán vừa phải (cà phê xanh lùn, cà phê dây)
- Cắt bỏ bớt các cây che bóng có tán trung bình hai lần một năm
- Trước khi thu hoạch và trước khi bón phân, nhà vườn phải cắt cành, ngắt chồi để duy trì tán thông thoáng cho cây cà phê.
> Giải pháp độc quyền từ Dr.Xanh
KẾT LUẬN
Cây cà phê thường xuyên bị tấn công bởi nhiều loại sâu bệnh khác nhau. Các loại bệnh phổ biến trên cây cà phê cũng ngày càng xuất hiện nhiều. Từ đó gây thiệt hại lớn cho năng suất và chất lượng của sản phẩm. Việc kiểm soát và phòng trị bệnh hại trên cây cà phê là rất quan trọng.
Mong rằng bài viết này sẽ cung cấp cho bà con nhiều thông tin về các loại bệnh hại trên cây cà phê và giúp bà con phòng trừ hiệu quả và đạt thành công trong việc trồng cây cà phê. Nếu có bất kỳ thắc mắc gì, bà con cứ để lại bình luận Dr.Xanh sẽ liên hệ và tư vấn ngay.
- Địa chỉ: B19 Quốc Lộ 1A, P. Hưng Thạnh, Q. Cái Răng, Tp. Cần Thơ.
- Email: drxanh.com@gmail.com
- Fanpage: Dr.Xanh – Bệnh Viện Cây Trồng
- Hotline: 0907.083.094